Meer over het Europees Parlement

Het Europees Parlement

Een van de instellingen van de Europese Unie is het Europees Parlement, waarbij de allereerste bijeenkomst in als ‘Europese Parlementaire Vergadering’ plaatsvond in 1958. Het Europees Parlement kan worden gezien als het meest democratische orgaan van de Unie dat sinds 1979, elke vijf jaar, direct door het volk gekozen worden. Elke lidstaat heeft haar eigen afgevaardigden (Europarlementariërs) in het Parlement en iedere lidstaat heeft eigen kieslijsten: je stemt als Nederlander op een Nederlandse kandidaat. Momenteel zijn er 736 Europarlamentariers waarvan 25 Nederlanders.

Doordat de Lidstaten verschillende Verdragen hebben gesloten zijn de bevoegdheden van het Europees Parlement sinds de jaren negentig steeds verder uitgebreid en is het steeds machtiger geworden. Zo hebben het Verdrag van Maastricht (1992) en het Verdrag van Amsterdam (1997) ervoor gezorgd dat het Europees Parlement niet alleen een adviserende rol heeft, maar op steeds meer terreinen een medewetgevend orgaan is geworden. De belangrijkste taken en bevoegdheden van het Europees Parlement zijn:

• Wetgevende bevoegdheid:  Het Europees Parlement maakt samen met de Raad van Ministers wetten die met name betrekking hebben op economisch en financieel gebied. Het Parlement kan echter geen voorstel voor wetgeving doen, dit ligt bij de Europese Commissie. [1]
• Begrotingsbevoegdheid:  Het Europees Parlement bepaalt samen met de Raad van Ministers waar het Europese budget aan besteed wordt. Dit gebeurt één keer per jaar.
• Controlerende bevoegdheid : Het Europees Parlement controleert het handelen van de Commissie. Wanneer de Commissie niet naar behoren handelt, kan het Europees Parlement een motie van wantrouw indienen en zo de Commissie naar huis sturen. Dit is tot op heden nooit gebeurt.

Het Europees Parlement komt één week per maand in Straatsburg bijeen voor de plenaire vergadering. Daarnaast vinden er nog een aantal extra plenaire vergaderingen in Brussel plaats die twee dagen duren. Deze vergaderingen worden in verschillende parlementaire commissie voorbereidt. Daarnaast houden de parlementaire commissies zich bezig met voorbereidende wetgevende werkzaamheden en kunnen zij op eigen initiatief een verslag opstellen over een bepaald onderwerp. De leden van het Europees Parlement krijgen een aantal commissies toegewezen aan de hand van hun politieke kleur en hun deskundigheid.

Europese Fracties

De Nederlandse Europarlementariërs zijn afkomstig uit een van de Nederlandse politieke partijen. Op Europees niveau zijn deze partijen onderverdeelt in verschillende fracties. De vorming van deze fracties gebeurt niet op basis van nationaliteit maar aan de hand van een bepaalde politieke kleur. Je kan de fracties vergelijken met de politieke partijen die wij in Nederland kennen. De Europese fracties zijn breder georiënteerd. Zo kan het voorkomen dat leden van verschillende Nederlandse politieke partijen, in Europa onder één fractie vallen (zoals D66 en VVD). Daarnaast is er een minderheid van de parlementariërs die niet is aangesloten bij een fractie. Dit zijn niet ingeschreven leden, zij worden ook wel onafhankelijk genoemd.

De fracties zijn ontwikkeld omdat dit een aantal voordelen oplevert. In de eerste plaats hebben parlementariërs via een fractie meer invloed in het Europees Parlement. Binnen het Parlement heb je als parlementariër niet veel invloed, aangezien er nog 753 anderen zijn. Door de fracties kunnen de ideeën van gelijksoortige stromingen samengevoegd worden en vervolgens in de verschillende parlementaire commissies uitgedragen worden. Een Europarlementariër kan niet aan elke commissies deelnemen. Kortom, door de fracties worden ideeën breed verspreid over het gehele beleidsterrein van de Europese Unie. Daarnaast levert fractievorming voordelen op bij het indienen van een resolutie (hierin wordt een bepaald standpunt van het Europees Parlement weergegeven) of bij het voorstellen van een aanbeveling. Hiervoor dien je ofwel de steun te hebben van veertig leden van het Parlement of van één fractie. Als parlementariër is het veel makkelijker deze steun te verkrijgen wanneer je in een fractie zit.

Het Europees Parlement kent de volgende fracties met Nederlandse leden:

•   EVP-ED:  Fractie van de Europese Volkspartij (Christendemocraten) en Europese Democraten. Leden van het CDA zijn lid van deze fractie;
•   PES:  Progressieve Alliantie van Socialisten en Democraten. Leden van de PvdA zijn lid van deze fractie;
•   ALDE:  Alliantie van Liberalen en Democraten voor Europa Fractie. Leden van de VVD en D66 zijn lid van deze fractie;
•   EFD:  Fractie Europa van Vrijheid en Democratie. Het lid van de SGP is lid van deze fractie;

•  Groenen/EVA:  Fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie. Leden van GroenLinks zijn lid van deze fractie;
•  EVL/NGL:  Confederale Fractie Europees Unitair Links/Noords Groen Links. Leden van de SP zijn lid van deze fractie;
•  IND/DEM:  Fractie Onafhankelijkheid/Democratie. Leden van de Christen Unie zijn lid van deze fractie;

•  Niet-ingeschrevenen:  leden die niet tot een bepaalde fractie behoren. Leden van de PVV zijn lid van deze fractie.

[1]  Bestuurlijke kaart v/d EU, p. 83